Orhan Pamuk’un burjuvazi yorumuna aydınlardan destek

adminGüncel0 Yorum 271 Kez Okundu18 Ağustos 2012

Pamuk, romanlarını anlattığı röportajda gelen bir soru üzerine “Burjuvazi beni sinirlendiriyor. Kibirleri, dar görüşlü bir şekilde bencillikleri ve kendi ülkesinin insanlarından nefret etmeleri beni öfkelendiriyor. Olağandışı Türk üst sınıf, askeri darbelerden ve de Kürtlere karşı yapılan kötü muameleden dolayı rahatsız olmuyor. Çoğunluğu oluşturan başörtülü kadınlara yukarıdan bakıyor. Bu da bana eskiden Güney Afrika da beyazların siyahlara olan davranışını hatırlatıyor” ifadelerini kullanmıştı.

Pamuk’un açıklamalarını medya, akademi ve iş dünyasına sorduk. MÜSİAD ın kurucu başkanlarından işadamı Erol Yarar, Orhan Pamuk un Türkiye deki burjuvazi eleştirilerine katıldığını belirterek, “Burjuvazi Türkiye de hep halktan uzak olmuştur. Bu kesim halktan uzak ayrı bir hayat yaşıyor” diye konuştu. Orhan Pamuk un değerlendirmelerini çok yerinde bulduğunu belirten Yarar, dünyada daha hazmetmiş, oturmuş bir burjuvazi olduğunu, Türkiye deki burjuvazinin halktan çok kopuk ve kendi dünyasında olduğunu aktardı.

Sanko Holding Yönetim Kurulu Başkanı, Gaziantepli işadamı Abdulkadir Konukoğlu ise Orhan Pamuk un sözlerine, “Ben burjuvaziden anlamam ki, onlar büyük adamların işi” karşılığını verdi.

Milliyet gazetesi yazarı Güneri Cıvaoğlu ise “ Türkiye de burjuvazi yeni. Ama bütünüyle kalitesiz demek istemiyorum. Şarap tadımlarında bazen sunulan şarabı üreticinin gözü önünde tadarsın. Beğenmesen de iyi ifade takınırsın. Yeni, yeni, iyi olacak…” şeklinde konuştu.

ALATON GİBİ İSTİSNALAR DA VAR

Ufuk Uras (Akademİsyen, eski mİlletvekİlİ)

Sıfat koymaya gerek yok. Sadece Türkiye de değil dünyanın her yerinde sınıf. Ama John Berger de ifade etmişti. ‘ Türkiye de burjuvazinin gözündeki nefret beni ürkütüyor’ demişti. Türkiye de burjuvazi geç burjuvazi, gecikmiş burjuvazi. Alaturka yani. Anayasa değişikliğinde gördünüz. Referandumda… Orhan Pamuk da o dünyayı iyi bildiği için burjuva oportünizmini görüyor. TÜSİAD a bakın hiçbir konuda açık tutumu yok. Tabii istisnaları da var, yani mesela İshak Alatonu dinlemek lazım.

AYDINLAR DA KENDİNE AYNA TUTMALI

Ayşe Hür (Akademİsyen)

Gelişmiş kapitalist ülkelerde burjuvazi devleti şekillendirmişken, Türkiye de devlet burjuvaziyi şekillendirdi, milli burjuvaziyi adeta serada büyüttü. Batıda sermayenin görece bağımsızlığı, burjuvazinin alttan gelen taleplere karşı çıkamadığı hallerde rejimin şeklini belirlemesine olanak sağladı. Türkiye de ise hem devletin aşırı baskıcı yapısı, burjuvaziyi bu tür kararlar almaktan muaf tuttu hem de devlet burjuvazi davulcuya varmasın diye işi sıkı tuttu. Bugün bile yatırım yapmak için 200ü aşkın bürokrattan imza almak zorunda kalan bir işadamının, devlete eleştiri getirmesini beklemek hayl. Ancak burjuvazi, dünyada artık paradigmanın değiştiğinin de farkında. Hem iç pazara hem dış pazara daha fazla internet , moda, turizm, otomobil, bulaşık makinesi, konut vs. satmak için daha demokratik ortamların gerektiğinin farkında. Alçak sesli de olsa ( TÜSİAD Başkanı Ümit Boynerin açıklamaları gibi) demokratikleşme taleplerini dile getiriyor. Ama başta da belirttiğim bağımlılık ilişkisinin köklü ve sürekli olması yüzünden dili son derece temkinli, pısırık, hatta korkak. Aynı durum aydınlar için de söz konusu. Bu yüzden aydınların burjuvaziyi suçlarken kendilerine de ayna tutmalarında yarar var.

BİR GERÇEĞİN SERT AMA DOĞRU İFADESİ

Hasan Bülent Kahraman (Akademİsyen gazeteci)

Belli bir düzeye gelmiş yazarların burjuvaziyle problemlerinin olması normal. 70lerde yaygındı bu. Sartre da bu nedenle Nobel i reddetmişti. Şiddetli bir burjuvazi düşmanıydı Sartre. Nobel verildiğinde “Burjuvazi bu ödülü vererek beni affettiğini, artık arasına alacağını, ıslah edeceğini söylemek istiyor. Bu canavarlıktır. Kabul etmem” diyerek reddetmişti. Pamuk da bu büyük geleneğe yerleşiyor. Onun söylediklerinin daha spesifik bir boyutu da var. Türk burjuvazisinin toplumsal tutumunu eleştiriyor. Bu ilginçtir. Türk burjuvazisi çeşitli yazarlar ve düşünürler tarafından eleştirilmiş ve sorgulanmıştır, fakat Orhan Pamuk onlara ayrı bir açı ekliyor. Ve burjuvazinin geniş halk tabakaları arasındaki çelişkiyi dile getiriyor. O çelişkinin kaynağı olarak burjuvazinin adeta ‘halk karşıtlığını öngörüyor. 1970lerde radikal sol, Türkiye de bunu ekonomik çıkar bağlamında çok ifade etmişti. Pamuk, ondan da farklı olarak burjuvaziyi, halkı kültürel değerleri nedeniyle küçümsemek açısından sorguluyor. Bu ne yalandır ne de yanlış. Özellikle 90lardan sonra bu tutum daha da şiddet kazanmıştır. ‘Göbeğini kaşıyan adamlar, ‘bidon kafalılar’, ‘çiğ et yiyenler’ türünden eleştiriler ortadadır. Bu bakımdan Pamukun eleştirisini, bir gerçeğin belki sert ama doğru ifadesi olarak görüyorum. (Radikal)

Etiketler: , , , , ,

Orhan Pamuk’un burjuvazi yorumuna aydınlardan destek Hakkında Yorum Yaz

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.